News

Soundbyte 89: Over waarnemen

15 april 2013

De laatste tijd word ik nogal in beslag genomen door hoe wij als mensen de wereld om ons heen waarnemen. Je kunt in discussies verwikkeld raken over een veelheid aan onderwerpen en een groot verschil in opvatting ervaren. En ja, er kunnen onoverkomelijke verschillen van inzicht zijn. Maar wat is nou echt onoverkomelijk? Zoals een bij-tijd-en-wijle 😉 wijs man mij ooit teruggaf: “We agree to disagree”. Toch komt het vaak genoeg voor dat het niets anders hoeft te zijn dan een verschil in waarneming. En dat ligt ook nog eens dicht tegen iets wat in Hans’ Soundbyte van vorige week langskwam: hoe luister je naar elkaar?

Laat ik je een onschuldig voorbeeld geven over waarneming. Vorige week op kantoor tijdens een pauze wijst collega Gerben op de landkaart van Nederland en legt uit waar hij woont. Maar weet je : ‘the map is not the territory‘. Voor de toeschouwers is het slechts een rood stipje op een vel geplastificeerd papier van formaat A0, dat aan de muur hangt, en waar een tekstje bij staat. Voor Gerben vertegenwoordigt de plaatsnaam een wereld waar hij zijn hele leven gewoond heeft.

Een net zo onschuldig voorbeeld van een iets andere aard, vind je in het filmpje hieronder:

Ik laat het voor zichzelf spreken; ik hoop dat je dezelfde verbluffende ervaring ondergaat die ik had. Wil je meer weten, kijk eens hier.
Twee verschillende voorbeelden. Allebei werkelijkheid. Het maakt duidelijk maakt dat onze ‘waarneming’ die wij zo vanzelfprekend vinden, sterk beïnvloed kan worden .

Een mondiaal verre van onschuldig voorbeeld is Noord Korea. Wij typeren het als die gesloten communistische staat, waar de bevolking in armoede en onwetendheid gehouden worden, terwijl de machthebbers hun vinger aan de trekker hebben van hun nucleair pistool. Wat zijn hun motieven? Wat voor perceptie hebben zij als één van de sterkste strijdmachten, afkomstig van de andere kant van de wereld, op hun deurmat oefeningen komt doen?  Een BBC-team met journalist John Sweeney is recentelijk undercover in NoordKorea geweest. De uitzending zal vanavond plaats vinden, mits het niet tegengehouden wordt. Zonder dat ik de verwachting heb, dat we “de antwoorden” zullen krijgen, ben ik nieuwsgierig wat zij hebben kunnen observeren. Hoe leven die mensen en hoe kijken zij naar het westen, naar ons dus ?

Waarneming en innovatie

Wat hebben deze mijmeringen nou met ons Luminis te maken, hoor ik enkele van jullie al zeggen. Tja, als Luminis zijn we een technologiebedrijf, dat graag meehelpt met innovatieve stappen van onze klanten (en onszelf). Meestal betreft het dan product innovaties, hetgeen overigens maar één vorm is van innovatie: zie http://www.doblin.com/thinking/. Maar wat maakt een innovatie echt succesvol? Of in andere woorden, wanneer accepteren of adopteren “wij” als individuen, als consumenten, als sector, als maatschappij, nou eigenlijk een innovatie, die we met veel energie proberen te laten leven en groeien?
Dat begint hoe dan ook met onze waarneming van diezelfde innovatie. Ervaren wij het als waardevol en iets dat een aanwezige behoefte vervult? En wie is “wij” eigenlijk? Wie zijn degenen die de besluiten nemen om daadwerkelijk over te gaan tot het aanschaffen en/of gebruiken van de innovatie?

Neem PulseOn, een serieuze innovatie in onderwijsland. Wat volgens mij zeker helpt bij de adoptie, is de toenemende waarneming van digitale initiatieven in onderwijsland, in een maatschappelijke context waarin het gebruik van internet en mobiele devices “gewoon” is. In het recente artikel in de Volkskrant zie je de tendens om te praten over iPad onderwijs, het meest zichtbare en tastbare. Als je een ander initiatief bekijkt in het basisonderwijs, waar Maurice de Hond zijn naam aan verbonden heeft, dan spreken zij over 10 Steve Jobs scholen die in augustus starten. Kortom, de iPad en de naam Steve Jobs als expliciete motor voor de adoptie van de verandering.

Maar hoe maak je nou duidelijk aan de waarneming van ons als ouders, docenten, schooldirecties dat een tablet waardevol is, maar toch slechts een medium om de werkelijke waarde van het PulseOn platform te herkennen? Wat is gepersonaliseerd leren aan het oplossen? Welke diepe behoefte, die niet voldoende door het traditionele leren in de klas met schoolboeken vervuld kan worden, weet PulseOn te raken?

Muziek

Tijd voor muziek. Door de jaren heen is mijmeren voor mij verbonden met ‘minimale muziek’. Dat kan gaan richting synthesizer, zoals Timewind van Klaus Schulze. Maar ook richting klassiek zoals met Terry Riley of Steve Reich. En als die namen je niets zeggen, dan zal Philip Glass waarschijnlijk wel bekend klinken. Ergens in december, ten tijde van de Top2000, liep ik toevallig ook tegen een klassieke equivalent aan. En daarin kwam ik in aanraking met de Canto Ostinato van de Nederlands componist Simeon ten Holt. Ik had er nog nooit van gehoord (schande 😉 ). Het is prachtig. Het toeval wil dat Simeon ten Holt recentelijk is overleden, en dat zijn muziek daarmee meer aandacht heeft gekregen.
Geniet ervan.
Groet, Ton

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *